Gomaco GP2600 – Beton Kaplama – Beton Yol Kaplama

Beton (rijit kaplamalı) yollar, çimento betonu ile yapılan ve üzerinden dingil yüklerini tabana ileten bir üst yapı kaplama ürünüdür. Yol kaplama betonundan yüksek bekentiler ve gereksinimler söz konusudur. Beton kaplama gittikçe artan trafiğin statik ve dnamik yüklerinin yanı sıra hava ve çevre şartlarına, don ve buz çözücü tuz etkilerine, kaplamada sürekli değişen sıcaklık ve nem etkilerine karşı dayanıklılık ve sağlamlık göstermek zorundadır.

Beton Dökümü Röportajımız

Beton Yol Kaplamalarının İmalatı

Beton yolun yapımı, taze betonun hazırlanması ile başlar. Karıştırma, taşıma, yerleştirme, düzeltme, ve bitirme işlemleri, bakım /kür uygulanması derzlerin kesiminin sınırlı bir zaman içinde yapılması gerekir.

Yüksek kaliteli bir beton ancak, yetkili bir yönetici ile tecrübeli bir ekibin etkin işbiriği ile gerçekleşebilir.

Beton yol kaplamaları genel olarak kayar kalıplı beton yol finişerleri ile yapılmaktadır. Beton yol yapımı için gerçekleştirilen bu sistemde kayar kalıbın yönü doğrultusu deveri gibi kordinat verileri kalıbın dört bir tarafında bulunan duyargaların dokundugu dogrultu teli ile sağanır. Dogrultu teli betonun dökülecegi dogrultuda yolun her iki yanına kayma demirleri üzerine sabitlenen gergin tel üzerine verilen kotlar ile sağlanır. İlerleme esnasında duyargalarin kordinat teline dokumasının sürekli kontrolü betonun düzenli ve kotunda dökülmesi açısından hayati öneme sahiptir.

İnsan gücü kullanımının ön pilanda olduğu sabit kalıp yöntemi ile yapılan beton kaplamaları ile karşılaştırıldığında kayar kalıp yönteminde, insan gücü daha düşük, yol yapım kalitesi daha yüksek, inşaat süresi daha kısa, yüzey düzgünlüğü ve beton sıkışması daha iyidir. Kayar kalıplı beton finişerler ile kaplama tek tabaka halinde yapılabildiği gibi, asfat finişerleri gibi hızlı ve sonuca direk ulaşan çözümler sunabilmektedir. Teknojik gelişmeler ve araştırmalar tünellerde asfalt yol kaplamaları yerine yanıcı olmayan beton yol kaplamalarının kullanımının zorunlu hale getirmiştir. Kullanım, uygulama hızı ve kalitesi bakımından daha iyi sonuçlar elde edilen beton tünel için yol kaplamaları gibi hava alanı, pist yapımı gibi benzer kaliteli yol kaplamalarında kullanılmaya uzun zamandır devam etmektedir.

Beton Üretimi

Beton yol yapımı, üniform özelliklere sahip (homojen) betonun, sürekli (aralıksız) dökümünü gerektirmektedir. Beton bileşim ve kıvamında oluşan herhangi bir değişiklik, finişerde düzensizliklere, beton yüzeyinin düzgünlüğünün bozulmasına yol açabilmektedir. Bunları sürekli dengede tutmak gerekmektedir. Bu da oldukça zordur. Bu yüzden taze beton, yeterli miktarda betonu hazırlama kapasitesine sahip ve bileşimi homojen olarak üretilebilen tek bir beton üretim tesisinden gelmelidir.

Karakteristik Basınç Dayanımı,

fck (N/mm2)

Eğilme Dayanımı, (3 numune ortalaması)

fcbt (N/mm2)

Yarmada Çekme Dayanımı (3 numune ortalaması)

fsk (N/mm2)

min. C30/37 min. F4,5 min.S3,3

Yol kaplama betonunun karaktesitik basınç, eğilme, yarmada çekme dayanımı değerleri

Kullanılan agregaların, özellikle ince agregaların rutubeti büyük önem taşımaktadır. Dikkate alınmayan nem dalgalanmaları bileşen oranlarını degiştirebilmektedir. Değişen nem içerigi ile taze betonun hava içeriği, su çimento oranı ve kıvam değişebilmektedir. Rutubet düzeltmesinin sürekli yapılması için, agregaların rutubet ölçümü sürekli olarak yapılmalıdır.

Beton yol kaplamalarının dayanımı;

  • Basınç Dayanımı, TS EN 12390-3 Standardına,
  • Yarmada – Çekme dayanımı TS EN 12390-6 Standardına,
  • Eğilme Dayanımı TS EN 12390-5 (iki noltadan yükleme metodu) Standardına göre kontrol edilmelidir.

Hava içeriği başlangıçta deneyler ile belirlenmelidir ve gerekirse hava sürükleyici dozajı istenilen hava içeriğine göre üretim sırasında değişebilir. Hava sürükleyici katkı miktarı üretici tarafından önerilen yüksek miktarı aşmamalıdır.

Yüksek donma çözülme dayanımı istenen yol betonları, hava sürüklenmiş olarak üretilmelidir. Bu betonlarda çapı 10-300µm arasında çapa sahip yeterli miktarda mikroskobik hava kabarcıkları olması gerekir. Hava sürükleyici katkı maddesi karışıma, karışım suyunun bir parçası olarak solüsyon halinde ilave edilmelidir.

PROJE KARIŞIM MİKTARLARI (kg)
1 no agrega 2 no agrega kırma kum doğal kum su çimento hava sürükleyici akışkanlaştırıcı birim hacim ağır
KAGITHANE TÜNELİ 572 622 357 364 160 355 0,11 “M200” 0,89 2386,00
AVRASYA TÜP GEÇİŞ PROJESİ 381 476 400 590 135 380 4 “m-poz-3587” 0,35 2366,35
BEYOĞLU KASIMPAŞA-HASKÖY CADDESİ YOL REH. “2015” 361 543 698 169 147 350 0,6 “sika-aer” 3,5 2272,10
HASDAL KAVŞAĞI – KEMERBURGAZ – YASSI ÖREN YOLU “2006” 492,9 542,8 272,1 479,8 185,6 375 0,63 “sika-aer” 2348,46

Beton karışım örnek tablosudur. Degerler gerçekleri yansıtmayabilir. Karışım işinde uzman mühendislerce laboratuvar ortamında tasarlanmalıdır.

Tablo 3.1 Beton Kaplama Tasarımıİçin Gereklilikler

Çevresel Etki Sınıf

XC4, XF4, XM2(1), XA

Basınç Dayanım Sınıfı

min.C30/37MPa

Bağlayıcıİçeriği

≥340kg/m3

Görünür agregalıbetonlarda bu miktar ≥420 kg/m3

Su/ Bağlayıcı

0,40-0,45

Agregatane bileşimi

*En az 3 tane grubuna ayrılmalıve agrega grupları: 0/2, 2/8, >8mmveya 0/4, 4/8, >8mm 0/2 veya 0/4, ≤8mm (maksimum agrega boyutu 8mm)

*Maks. tane boyutu: 8mm,16mm,22mm veya 32mm

*Elekten geçen ağırlıkça %1mm≤%272mm≤%302mm≤%35 (en büyük tane boyutu 8mm)

İncetaneli bileşenlerin içeriği

≤0,125mm

İnce malzeme içeriği (taze beton içindeki, tane büyüklüğü en fazla 0,125mm olan katımalzemelerin toplam kütlesi) (çimento + mineralkatkı + agrega ince kısmı);C50/60MPa ve daha düşük dayanımlı, XF veya XM çevre etki sınıflarına maruz yol kaplama betonlarıiçin, aşağıdaki miktarları geçmeyecektir. (TS 13515)

Çimento dozajı (kg/m3) En fazla izin verilen ince malzeme içeriği(kg/m3)
≤300 400
≥350 450
  • İnce malzeme içeriği için üst sınır değerler 50 kg/m3 değeriniaşmayacakşekilde aşağıda verilen miktarlar kadar
    artırılabilir;
  • -Çimento dozajı350 kg/m3’den daha fazla olduğunda, 350kg/m3’denfazla olan miktar kadar,
  • -Betonda tip II puzolanik malzeme (öğütülmüşyüksek fırıncürufu, uçucu kül, silisdumanı vb.) kullanılması durumunda, tipII katkı miktarı kadar. Not:Çimento dozajının 300 kg/m3 ve 350kg/m3 arasında olması durumunda, Çizelge’de verilenlerden doğrusal enterpolasyon işlemi ile ara değerler belirlenebilir.
≤500 kg/m3 (en büyük tane boyutu 8mm olan karışımlarda)

≥500 kg/m3 (görünür agregalı betonlarda)

Taze betonun min. hava içeriği (2)
Akışkanlaştırıcı veya süper akışkanlaştırıcı kullanılmadığındaTek değer≥% 3,5 Günlük ort. Değer≥% 4,0

Akışkanlaştırıcı veya süper akışkanlaştırıcı kullanıldığında.(3) Tek değer≥% 4,5Günlük ort. Değer≥% 5,0

Toplam Klor iyonu içeriği ≤% 0,40 (Çimento kütlesine göre)
Sertleşmiş betonda iç çapı
300μm’dan küçük mİkro hava kabarcığı
(A300) hacmi Sertleşmiş
betonda hava içeriği aralık
faktörü L (mm)
≥% 1,8

≤0,20mm

Karakteristik Basınç Dayanımı 28 günlük fck, küp≥37 N/mm2 (150×150)mm küp numune.
Karakteristik Eğilmede-Çekme
Dayanımı(4)
28 günlük fcbt≥4,5 N/mm2(150x150mm L≥525mm) prizma numune.(İki noktadan yükleme).
Karakteristik
Yarmada-Çekme
Dayanımı
28günlük fsk≥3,7 N/mm2(150×300)mm silindir numune.
Bakım/kür *Uygulama sonrasıen az 3 günıslak bakım yapılmalıdır.
*Sıvı kür malzemesinin su tutuculuğu en az 0,55kg/m2 olmalıdır.
*Havası caklığı >30 C°, Relatif nem <%50, güçlü güneşışınları, güçlü rüzgar durumlarında ilave önlemler alınmalıdır.
1)Beton kaplamalarda ve çift katmanlıbetonların üst katmanında.
2)Başlangıç testlerinde, büyük taneli (16,22,32mm) agregalı taze beton karışımlarında, bu değerler % 0,5 artırılması, küçük taneli (8mm) agregalı taze beton karışımlarında, bu değerler % 1,5 artırılması gerekmektedir.
3)Laboratuvarda sertleşmişbetonda mikro hava kabarcığı (iç çapı300μm’dan küçük) (A300) tespiti yapılmışve hava hacmi %1,8 üstünde ve mesafe faktörü (L) 0,20mm altında kalınması durumunda akışkanlaştırıcısız ve süper akışkanlaştırıcısız betonlardaki min hava içerikleri yeterlidir.
4)Sadece başlangıç testlerinde kanıtlanmasıgerekmektedir.

Betonun Sıkıştırılması

Yol betonlarında döküm esnasında betonun tüm kesit boyunca eşit olarak sıkıştırılması gerekmektedir. Kayar kalıplı beton finişerlerinde tüm kalınlık boyunca betonun tam olarak sıkıştırılması sağlanabilmektedir. Ancak dikkat edilmesi gereken sıkıştırma sırasında beton ayrışmamalıdır. Sürekli mekanik besleme, sıkıştırmadaki düzensizliği önler. Kayar kalıplı beton finişerleri, betonu üzerindeki vibratörler ile sıkıştırmaktadır. Vibratör mesafeleri etki çarpanlarına göre ayarlanır.

Kaplama Yüzeyinin Bitirilmesi

Yüzeyin istenilen sevide olması için yüzeyin sıkıştırılması sonrasın da sırasıyla uygulanması gereken adımlar ile tamamlanır. Finişerin ardından Perdah sistemi (mala) ile öncelikle oluşan ondülasyon giderilir. Bu makina, şekilendirme ve düzeltme sırasında yol ekseninde enine oluşan, periyodik olarak yinelenen pürüzlerin düzeltilmesine yarayacaktir.

Sıkıştırma işlemi ile birlikte kaplama yüzeyinde, yüksek bir oranda ince taneli parçacıklı bit harç tabakası oluşmaktadır. Bu harç tabakası beton yüzey kalitesini etkileyip yol tutuş özelliklerini olumsuz etkilediğinden mümkün olduğunca ince tutulmalı, kalın tabaka oluşmasına izin verilmemelidir.

Yüzeye bakım maddesi uygulanmadan önce beton yüzeyi en az 45cm lik genişlikteki çelik fırça ile enine dokulandırılır. Fırça, iki sıra birbirine ters konumlandırılançelik dişlerden oluşmalıdır. Fırça dar bir açıyla (yaklaşık 30 derece) bir çalışma platformundan kaplamanın genişliği boyunca yanal hareket ile hafif bir basınç uygulayarak çekilmelidir.

KAYNAKÇA

Karayolları Genel Müdürlüğü – Beton kaplamaları teknik şartnamesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.